Heemst Advies, winter/voorjaar 2014

Het Themajaar van de Historische Buitenplaatsen is in oktober 2013 afgerond tijdens een bijeenkomst op Kasteel Groeneveld te Baarn. Tijdens die middag werd het eindverslag aangeboden aan Elvira Sweet, gedeputeerde Cultuur bij de Provincie Noord-Holland. Het Themajaar heeft landelijk veel in gang gezet en uiteenlopende mensen meer tot elkaar gebracht. In veel gemeentes zijn buitenplaats (h)erkent als waardevol en monumentaal cultuurbezit. Bovendien heeft men een aanvang gemaakt met het schrijven van beleidsplannen inzake de bescherming en instandhouding van buitenplaatsen. Daarnaast zijn op vele plekken eigenaren samenwerking en in overleg met elkaar gegaan. Per provincie verschillen werkwijzen inzake buitenplaatsen aanzienlijk. Dit is blijvend punt van aandacht. Belangrijk is dat meer Nederlanders zich door het Themajaar zijn gaan interesseren voor buitenplaatsen. Dit werd ook aangetoond in de enquête die de Stichting hield.  

Als een van de vruchten van het Themajaar zie ik mijn opdracht van de Provincie Noord-Holland om, samen met de Cultuurcompagnie, te werken aan de totstandkoming van een beeldverhaal Buitenplaatsen. Dit vertaal ik als het verder verankeren van complex historische buitenplaatsen in de samenleving door het vinden van nieuwe (economische) verbintenissen. Nu nog richt dit onderzoek zich op Zuid-Kennemerland. Juist nu subsidievormen en fiscale voordelen voor eigenaren onder druk staan is het voor hen noodzakelijk om na te denken over instandhoudingsuitgangspunten en deze met het oog op de toekomst waar nodig te herijken.

Met dit onderzoek hangt samen de wens om tot de oprichting te komen van de Stichting Amsterdamse Buitenplaatsen. Doel is om de verloren gegane band tussen de vele buitenplaatsen in het metropolitane gebied rond Amsterdam te herstellen. Het is mogelijk om vanuit de stad nieuwe, voedende banden aan te gaan waarvan buitenplaatsen die dit willen, kunnen profiteren. Ik denk hierbij aan toeristische initiatieven maar ook als onderdeel van de steeds meer vormkrijgende Metropool Regio Amsterdam (MRA). Wellicht dat onze resterende buitenplaatsen ooit metropolitane stadsparken van Amsterdam zullen zijn. Maar ook rond andere Nederlandse steden kan worden ingezet om de band tussen cultuurgroen en de stad te herstellen. Immers, de meeste buitenplaatsen vormen een interessante onderdeel in de stedelijke 'buitengeschiedenis'.

Voorts span ik mij in om te komen tot de start van een digitale site met betrekking tot de Nederlandse kastelen, historische buitenplaatsen en landgoedeeren. Hiertoe zal de bestaande site van de Stichting Themajaar Historische Buitenplaatsen 2012 worden opgebouwd tot een nieuw landelijk podium, waar de liefhebbers van dit type groen/rode erfgoed informatie kunnen vinden. Ook zullen er digitale nieuwsbrieven worden verzonden, op de wijze waarop dit ook door de Stichting Themajaar werd gedaan. 

In januari 2014 zal een enquête worden gehouden onder de beheerders, eigenaren en bewoners van kastelen, historische buitenplaatsen en landgoederen. Ik verricht dit onderzoek met de Nederlandse Kastelen Stichting (NKS), de Federatie Particuier Grondbezit (FPG) en de Vereniging Particulier Historische Buitenplaatsen (VPHB). Insteek van dit landelijke onderzoek is om meer en beter in beeld te krijgen hoe de algemene belangenbehartiging rond het behoud van dit erfgoed beter opgezet en georganiseerd kan worden. Het onderzoek wordt verricht onder zowel particuliere als institutioneel beherende organisaties en wordt mede mogelijk gemaakt door het Nationaal Groenfonds en het Nationaal Restauratiefonds.  

Voor de Stichting Erfgoedlab span ik mij in bij de verdere profesionalisering en maatschappelijke verbreding van haar initiatieven. Deze intiativen zijn de Erfgoedstem, de Monumentenmonitor en het programma Meerhierover. Op de site www.erfgoedlab.nl is aanvullende informatie te vinden over het stimulerende werk van deze stichting.     

Tot slot is het leuk te vermelden dat Uitgeverij Bekking & Blitz in december met de uitgifte komt van een verjaardagskalender met mijn fotografie. Centraal staan de publiekstoegankelijke buitenplaatsen in Nederland.       Wilt u een advies of overleg. Ik sta u graag te woord.

René W.Chr. Dessing (06 22 801 668)